Libya'da unutulmaya yüz tutan geleneksel dokuma zanaatı canlanıyor
Trablus'taki asırlık tezgahlarında Libya'nın köklü dokumacılık geleneğini yaşatan Zeynep ve Ayşe Madi kuzenler, bu sanatı geleceğe taşımaya çalışıyor.
UHABERHaber Merkezi
7 Ekim 2026 Çarşamba Güncelleme 1 dk okuma
Fotoğraf: AA
Kısaca
- Trablus'ta atölye açan Zeynep ve Ayşe Madi kuzenler, geleneksel dokumacılığın ilk kadın ustaları oldu.
- Osmanlı döneminden bu yana aktarılan zanaat, İtalyan işgali ve fabrikasyon ürünler yüzünden geriledi.
- Kaliteli ham madde bulmakta zorlanan ustalar, malzeme temini için Tunus'un Cerbe Adası'na gidiyor.
- Gençlerin ilgisini çekmek için sırt çantası ve laptop kılıfı gibi modern tasarımlar üretiliyor.
Libya'da Osmanlı döneminden bu yana nesilden nesile aktarılan ve tarihin kumaşlara işlendiği geleneksel dokuma zanaatı, kaybolmaya yüz tutmuş bir hazine gibi var olma mücadelesi veriyor. Ülkedeki İtalyan işgalinin ardından pazara giren ithal fabrika ürünlerinin çoğalması, bu köklü zanaatın unutulmasına zemin hazırladı. Trablus'un eski şehir bölgesindeki atölyelerinde bu tarihi mirası yaşatmaya çalışan Zeynep ve Ayşe Madi kuzenler, mesleğin inceliklerini ve karşılaştıkları zorlukları paylaştı.
Kadın Usta İlkleri Gerçekleştiriyor
Çocukluğundan beri ailesindeki kadınların yanında yün işleriyle uğraştığını belirten Zeynep Madi, mesleği dokuma tezgahında çalışan son usta konumundaki Abdulbasit el-Tacuri'nin yanında öğrendiğini kaydetti. Madi, geleneksel olarak erkeklerin yürüttüğü bu meslekte kuzeniyle birlikte çalışan ilk kadın ustalar olduklarını vurguladı. Eskiden battaniye ve ferace gibi giysilerin evde dokunduğunu, özellikle dondurucu soğuklarıyla bilinen Nafusa Dağları bölgesinde insanları bu yünden başkasının ısıtmadığını ifade etti.
Tunus'tan Ham Madde Temini ve Modern Tasarımlar
Ayşe Madi ise Libya kültürünü korumak amacıyla geleneksel ürünler ürettiklerini belirterek, dokumacılıkta en çok kaliteli ham madde temininde zorlandıklarını dile getirdi. Edinilen bilgiye göre yeterli ham madde talebi olmadığı için üretim yapılmadığını söyleyen Ayşe usta, kaliteli malzeme için Tunus'un Cerbe Adası'na seyahat etmek zorunda kaldıklarını aktardı. Yeni neslin ilgisini çekmek için halı ve kilimin yanı sıra kadın çantaları, sırt çantaları, laptop kılıfları ve yastıklar gibi modern tasarımlar geliştirdiklerini de sözlerine ekledi.
