Göçmen kuşların taşıdığı keneler kriz öncesi erken uyarı için mercek altında
Türk ve ABD'li araştırmacılar, göçmen kuşların taşıdığı keneleri inceleyerek küresel salgın risklerini ve hastalıkların kıtalar arası hareketini önceden tespit etmeyi hedefliyor.
UHABERHaber Merkezi
11 Ekim 2026 Pazar 2 dk okuma
Fotoğraf: AA
Kısaca
- Afrika ve Avrupa arasında göç eden kuşlardan toplanan binlerce kene moleküler düzeyde inceleniyor.
- Çalışma kapsamında istilacı Asya uzun boynuzlu kene türünün İstanbul'a yerleştiği kanıtlandı.
- Araştırmayla Kırım Kongo Kanamalı Ateşi ve yeni patojenler için erken uyarı sistemi oluşturuluyor.
Göç Yollarındaki Parazitler Laboratuvarda İnceleniyor
Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles (UCLA) ile Türkiye'den dört üniversitenin ortaklığında yürütülen uluslararası projede, Afrika ile Avrupa arasında göç eden kuşların taşıdığı keneler araştırılıyor. Koç Üniversitesi İş Bankası Enfeksiyon Hastalıkları Araştırma Merkezinin (KUISCID) koordinasyonunda sürdürülen çalışmada, hastalık etkenlerinin kıtalar arasındaki hareketi ve potansiyel salgın riskleri henüz krizler ortaya çıkmadan tespit edilmeye çalışılıyor.
İstanbul Avcılar'daki Kuş Halkalama İstasyonu'nda yakalanan göçmen kuşların üzerindeki keneler toplanarak canlı halde incelemeye gönderiliyor. Mikroskop altında tür tayini yapılan örnekler, moleküler analizler için KUISCID laboratuvarlarına ulaştırılıyor. Araştırmacılar, çıkardıkları DNA ve RNA verileri üzerinden biyoinformatik yöntemlerle viral ve bakteriyel etkenleri izliyor.
İstilacı Kene Türünün İstanbul'a Yerleştiği Belirlendi
Saha ve laboratuvar çalışmaları sırasında halk sağlığı açısından kritik bir bulguya da ulaşıldı. Doğu Asya kökenli istilacı bir tür olan Asya uzun boynuzlu kenesinin (Haemaphysalis longicornis) İstanbul'da yaşam döngüsünü sürdürdüğü ve bölgeye yerleştiği kanıtlandı. Kuşlar ve bitki örtüsü üzerinde larva ile nimf evrelerine rastlanan bu türün taşıyabileceği hastalık etkenleri de detaylıca taranıyor.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) başta olmak üzere pek çok enfeksiyon riskini kapsayan proje, insan, hayvan ve çevre sağlığını bir bütün olarak gören "One Health" (Tek Sağlık) yaklaşımıyla yürütülüyor. Edinilen bilgiye göre, küresel iklim değişikliğiyle birlikte değişen göç yolları ve vektör dağılımlarının olası salgın risklerini önceden fark edebilmek adına çalışmalardan elde edilen verilerle kapsamlı bir risk haritası oluşturulması amaçlanıyor.
