Böcek kovucudan 100 kat etkili molekül keşfedildi
Türk ve Alman bilim insanları, nematodlardaki bir molekülün sıradan böcek kovuculardan 100 kat daha etkili olduğunu ve tarım zararlılarına karşı da kullanılabileceğini tespit etti.
UHABERHaber Merkezi
16 Ekim 2026 Cuma 1 dk okuma
Fotoğraf: AA
Kısaca
- Söz konusu molekülün böcek kovucu DEET'ten 100 kat daha etkili olduğu belirlendi.
- Bakteriler tarafından üretilen 'RXP' isimli molekül sentetik olarak üretildi.
- Buluş, uluslararası arenada '2026'nın öne çıkan buluşu' ödülüne layık görüldü.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi ve Alman Max Planck Enstitüsü araştırmacılarının yürüttüğü ortak çalışmayla, nematod adı verilen mikroskobik canlılarda dikkat çekici bir molekül keşfedildi. Yapılan incelemelerde, söz konusu molekülün yaygın olarak kullanılan böcek kovucu DEET maddesinden 100 kat daha etkili olduğu belirlendi.
Araştırma ekibi, nematodlar nedeniyle ölen böceklerin üzerine gelen karıncaların ve diğer yağmacı canlıların hızla bölgeden uzaklaştığını gözlemledi. Yaklaşık 40 yıldır nedeni bilinmeyen bu davranışın arkasındaki mekanizmayı inceleyen bilim insanları, etkiden sorumlu molekülün nematodlar içindeki bakteriler tarafından üretilen 'RXP' olduğunu tespit etti.
Tarımda ve Vektör Mücadelesinde Yeni Dönem
Geliştirilen molekülün sivrisinekler ve keneler gibi hastalık taşıyan vektör canlıların yanı sıra tarım zararlılarında da son derece etkili olduğu kaydedildi. Molekülün kimyasal yapısını detaylıca çözen araştırmacılar, maddeyi sentetik olarak üretmeyi başardı.
Edinilen bilgiye göre, gelecekte hem insan ve hayvan sağlığını tehdit eden vektörlerin kontrolünde hem de tarım ürünlerinin korunmasında kullanılması hedeflenen çalışma için uluslararası patent başvurusu yapıldı. Keşif ayrıca Society for Invertebrate Pathology tarafından '2026'nın öne çıkan buluşu' ödülüne layık görüldü.
