Tarladan sofraya enerji verimliliğiyle gıda kayıpları ve maliyetler azaltılacak

Gıda Zincirinde Enerji ve Su Tasarrufu Öne Çıkıyor

Tarladan sofraya uzanan gıda zincirinde kaynakların verimli kullanılması, hem yükselen maliyetlerin düşürülmesinde hem de gıda kayıplarının önlenmesinde büyük rol oynuyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre, tarımsal gıda sistemleri küresel enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 30'unu kapsıyor. Bu enerjinin yüzde 70'inden fazlası ise ürün tarladan çıktıktan sonraki taşıma, işleme, paketleme, depolama ve pazarlama süreçlerinde harcanıyor.

Edinilen bilgiye göre gıda sektöründe sulama ve tarım makineleri en yüksek enerji tüketim alanları arasında bulunuyor. Su ve enerjinin birlikte yönetilmesi gerektiğini belirten FAO yetkilileri, sulamada güneş enerjisinin kullanılmasının elektrik giderlerini belirgin şekilde düşürdüğünü ifade ediyor. Damla sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, toprak nemi ile sıcaklığını ölçen dijital cihazların kullanılması sayesinde sulamanın doğru zamanda yapılması teşvik ediliyor.

Saha Çalışmalarında Yüzde 50 Tasarruf Sağlandı

Uygulamalı çiftçi okullarında yürütülen saha çalışmalarında elektrik ve su kullanımında yüzde 50'ye varan tasarruf oranlarına ulaşıldı. Manisa'da zeytin bahçelerinde, ayrıca şeker pancarı ve ayçiçeği üretiminde yürütülen projelerin yanı sıra Bolu'da toprağın sürülmeden doğrudan ekildiği yöntemlerle mazot kullanımı önemli ölçüde azaltıldı. Doğrudan ekim metodunun özellikle geniş arazilerde yaygınlaşmasının ciddi miktarda enerji tasarrufu sunduğu belirtiliyor.

Enerji tüketimi yalnızca üretimle sınırlı kalmayıp ürünlerin depolanması ve pazara taşınması aşamalarında da maliyetleri artırıyor. Bireysel soğuk hava deposu kullanımı yerine kooperatifler aracılığıyla ortak depolama ve planlı taşımacılık yapılması öneriliyor. Ortak nakliye çözümleri, mazot ve soğutma kaynaklı enerji harcamalarını azaltırken üreticilerin pazara erişimini de kolaylaştırıyor.

Gıda İsrafı Enerji Kaybına Yol Açıyor

Dünyada üretilen gıdanın yaklaşık üçte biri kayboluyor veya israf ediliyor. Gıdanın ziyan olmasıyla birlikte üretim ve dağıtım sürecinde kullanılan elektrik, su ve mazot da boşa gitmiş oluyor. Hasat sırasında ürüne zarar verilmesini önleyecek doğru yöntemlerin uygulanması ve soğuk zincirin korunması, bozulmaları ve kayıpları en aza indiriyor.

Gıda zincirinde verimliliği artırmak amacıyla yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ve agroekolojik (doğa temelli) üretim yöntemleri teşvik ediliyor. Türkiye'de buğday ve süt ürünlerine odaklanacak projeler kapsamında çiftçilere verilecek eğitimlerle hem çevrenin korunması hem de enerjinin tasarruflu kullanılması hedefleniyor.