558 yıllık geçmişiyle Bursa'nın eğitim çınarı Kümbetli Mektep

Fatih Sultan Mehmet döneminde 1468 yılında Hocailyaszade Mehmet Çelebi tarafından vakıf bünyesinde Kümbetli Mektep adıyla kurulan okul, zaman içinde farklı isimlerle eğitim yolculuğunu sürdürdü. Tarihi Kapalı Çarşı yakınındaki yapı, ilk yıllarında Sıbyan Mektebi olarak Osmanlı eğitim sistemine hizmet verdi.

Tarihi Süreç ve Milli Mücadele Yılları

Bina, 28 Şubat 1855 depreminde kısmen yıkıldıktan sonra aslına uygun olarak yeniden inşa edildi. 1912-1914 yıllarında restore edilerek Müdafaa-i Milliye Hoca İlyaszade Vakıf Mektebi adını alan kurum, Milli Mücadele döneminde bir süre işgalci Yunan ordusu tarafından karargah olarak kullanıldı ve Bursa'nın kurtuluşunun ardından tekrar eğitime açıldı.

Cumhuriyet'in ilanından 1998'e kadar Hoca İlyas İlkokulu, 1998-2014 arasında Hoca İlyas İlköğretim Okulu adını taşıyan bina, son 12 yıldır Hoca İlyas Ortaokulu adıyla faaliyet gösteriyor.

Canlı Tarih Arşivi ve Günümüzdeki Durumu

Osmanlıca belgelerden Harf İnkılabı sonrasındaki Latin alfabesine kadar uzanan resmi kayıt defterleri, diplomalar ve eski fotoğraflar okulun arşivinde titizlikle korunuyor. Edinilen bilgiye göre, bu zengin arşiv dönemin sosyoekonomik yapısına ışık tutabilecek nitelikte.

Okul müdürü Yalçın Pehlivan, kurumun 1468 yılından bu yana savaş ve deprem haricinde kesintisiz eğitim veren Türkiye'nin en eski okullarından biri olduğunu vurguladı. Bugün 542 öğrenci ve 42 öğretmenin görev yaptığı okul, geçmişten bugüne ışık saçan bir eğitim çınarı olmayı sürdürüyor.