İran'ın ilk modern caddesi Lalezar tarihi ihtişamından uzaklaşıyor
Tahran'ın bir dönem kültür ve sosyete merkezi olan tarihi Lalezar Caddesi, günümüzde ticari karmaşa, bakımsızlık ve motosiklet yoğunluğu nedeniyle eski günlerini arıyor.
UHABERHaber Merkezi
15 Ekim 2026 Perşembe 2 dk okuma
Fotoğraf: AA
Kısaca
- Lalezar Caddesi, 1880 yılında Şah Nasreddin'in Avrupa seyahatinden etkilenmesiyle inşa edildi.
- Bir dönem sinemaları, tiyatroları ve elçilikleriyle kültürün kalbi olan cadde, 1940'lardan itibaren değişim yaşadı.
- 1979 devriminden sonra eğlence mekanları kapanan tarihi cadde, elektrik malzemelerinin satıldığı bir ticaret alanına dönüştü.
İran'ın başkenti Tahran'da yer alan ve ülkenin ilk modern caddesi kabul edilen Lalezar, geçmişteki ihtişamlı günlerinden uzakta bir görüntü sergiliyor. Şah Nasreddin'in 1873 yılındaki Avrupa seyahatinde Batı mimarisinden etkilenerek verdiği talimat doğrultusunda 1880'de inşa edilen cadde, İran'da ilk kez gaz lambalarının kullanıldığı yer olarak tarihe geçti. İlk yıllarında kültür çevrelerinin, sosyetenin ve alışveriş tutkunlarının buluşma noktası olan Lalezar, kısa sürede başkentin sembolü haline geldi.
Edinilen bilgiye göre, başlangıçta seçkinlerin dinlendiği bir mesire alanı olan Lalezar, modern binaların yükselmesiyle ülkenin ilk sinema, tiyatro, otel ve lüks mağazalarına ev sahipliği yapmaya başladı. Caddenin bu hızlı dönüşümü yabancı devletlerin de dikkatini çekti ve birçok büyükelçilik bu bölgenin çevresine taşındı. Ayrıca İran'ın ilk hukuk okulu ile köklü yayın organlarından Keyhan gazetesinin merkezi de bu caddede açıldı.
İşgal Dönemi ve Kültürel Değişim
Avrupa'dan getirilen lüks ürünlerin satıldığı kültürel bir merkez olan Lalezar Caddesi, 1940'lı yıllarda Birleşik Krallık ve Sovyetler Birliği'nin ülkeyi işgal etmesiyle önemli bir dönüşüm sürecine girdi. 1941 yılından itibaren sanatsal faaliyetlerin yerini hafif komediler ve eğlence mekanları aldı. Sanat ve edebiyatla anılan cadde, zamanla gece kulüpleri ve eğlence merkezlerinin ağırlık kazandığı bir yapıya büründü.
Devrim Sonrası Ticaret Merkezine Dönüştü
Ülkede 1979 yılında gerçekleşen devrimin ardından caddedeki eğlence mekanları, sinema ve tiyatro binaları kapatıldı. Sonraki süreçte restore edilmeyen tarihi yapılar kaderine terk edilirken, Lalezar Caddesi elektrik malzemeleri, avize ve tesisat ürünlerinin satıldığı bir ticaret alanı kimliği kazandı.
Günümüzde motosiklet trafiği ve gürültü nedeniyle yürümenin dahi güçleştiği cadde üzerindeki tarihi binalar, bakımsızlık sebebiyle harabeyi andırıyor. Bir zamanlar seçkin isimleri ağırlayan Lalezar, şimdilerde yoğun insan nüfusu ve estetikten uzak dükkanların gölgesinde varlığını sürdürmeye çalışıyor.
