Gazze'deki insani krizin boyutları: Saldırıların yol açtığı yıkımın 6 farklı yüzü

İsrail'in Gazze'ye yönelik sürdürdüğü saldırıların bilançosu, bölgedeki insani krizin derinliğini gözler önüne seriyor. Saldırılar sadece sivil can kayıplarıyla sınırlı kalmayıp sağlık, eğitim, çevre ve kültürel miras gibi temel alanlarda da telafisi güç yıkımlara yol açıyor.

BM Kadın ve Kız Çocuklarına Yönelik Şiddet Konularındaki Özel Raportörü Reem Alsalem, Gazze'deki kadın ve çocukların sistematik bir biçimde hedef alındığını ifade etti. Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre saldırılarda 17 bin 841 çocuk ve 12 bin 298 kadın yaşamını yitirirken, yüz binlerce kadın yerinden edildi. Sağlık sisteminin tahrip edilmesi ve temel hijyen ile gıda ürünlerine erişimin kısıtlanması, hamile ve emziren kadınların yaşam koşullarını daha da ağırlaştırıyor.

Sağlık Sistemi ve Ekolojik Tahribat

Sağlık altyapısına yönelik müdahaleler, yaralı ve hastaların tedavisini imkansız hale getiriyor. Filistin asıllı doktor Sitte, hastanelerin ve tıbbi personelin hedef alınmasının bölgedeki yaşam koşullarını doğrudan imha ettiğini vurguladı.

Diğer yandan 7 Ekim 2023'ten bu yana devam eden saldırılar Gazze'nin ekolojik yapısına da ciddi zararlar verdi. Çevre uzmanları, tarım arazilerinin yaklaşık yüzde 70'inin yok olduğunu; su kaynakları, kuyular ve altyapının ağır hasar gördüğünü bildirdi. Bombardımanlar sonucu oluşan kimyasal kirlilik ve toz halk sağlığını tehdit ederken, temiz suya erişim günden güne zorlaşıyor.

Eğitim ve Kültürel Miras Hedefte

BM Eğitim Hakkı Özel Raportörü Farida Shaheed, Gazze'deki okulların yüzde 90'ından fazlasının tamamen veya kısmen kullanılamaz hale geldiğini açıklayarak durumu 'eğitim kırımı' olarak nitelendirdi. Üniversiteler, kütüphaneler ve tarihi arşivler de saldırılardan nasibini aldı.

Bölgenin binlerce yıllık tarihi ve kültürel mirası da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Uzmanlar en az 200 tarihi alanın zarar gördüğünü veya yıkıldığını belirtirken, UNESCO 69 kültürel miras alanının tahrip edildiğini doğruladı. Fransız Yakın Doğu Enstitüsü araştırmacısı Simon Brelaud ise Gazze'deki tarihi alanların yüzde 95'inin etkilendiğini, Tell es-Sakan arkeolojik alanının ise tamamen yıkıldığını kaydetti.