Endonezya orman yangınlarının oluşturduğu dumanı kuru buzla dağıtıyor
Endonezya'da aylardır süren orman yangınlarının yol açtığı yoğun duman tabakasını dağıtmak amacıyla kuru buz kullanılarak atmosferik müdahale denemeleri başlatıldı.
UHABERHaber Merkezi
16 Ekim 2026 Cuma 2 dk okuma
Fotoğraf: AA
Kısaca
- Yangın dumanını dağıtmak için kuru buzla atmosferik müdahale yöntemi uygulanıyor.
- Güney Sumatra'da yapılan ilk denemelerle havalimanı görüş mesafesi belirgin şekilde arttı.
- Bölgedeki kontrol edilemeyen yangınlar komşu ülkeleri de yoğun duman altında bıraktı.
Endonezya'da aylardır devam eden orman yangınlarının neden olduğu yoğun duman ve hava kirliliğiyle mücadele etmek amacıyla yeni bir yöntem uygulanmaya başlandı. Yağmur bulutlarına ihtiyaç duyulmadan gerçekleştirilen atmosferik müdahale denemelerinde kuru buz kullanılarak yoğun dumanın dağıtılması hedefleniyor.
Edinilen bilgiye göre yanan araziler atmosferde bir tersinme tabakası oluşturarak sıcak havanın soğuk havanın üzerinde kalmasına ve termal bir tuzak meydana gelmesine yol açıyor. Bu durum tehlikeli duman parçacıklarının doğal yollarla dağılmasını engelliyor. Geleneksel bulut tohumlama yöntemlerinden farklı olarak doğrudan duman tabakasını hedef alan kuru buz uygulamasının 18 Ekim'e kadar sürmesi planlanıyor.
İlk denemeler Güney Sumatra bölgesinde yapıldı
Atmosferik müdahale denemeleri, yangınlardan en çok etkilenen 6 öncelikli eyaletten biri olan Güney Sumatra'da başlatıldı. Müdahale ekipleri, eksi 75 santigrat derece sıcaklıktaki 3 milimetrelik kuru buz taneciklerini alt atmosfere bırakarak tersinme tabakasını kırmayı ve dumanın çevreye dağılmasını sağlamayı amaçlıyor. Yapılan ilk operasyonların ardından havalimanı çevresindeki görüş mesafesi 650 metreden 2 bin 800 metreye kadar yükseldi.
Güneydoğu Asya'daki birçok ülke, Endonezya'da çıkan son yılların en büyük yangınları sebebiyle haftalardır yoğun duman altında yaşamını sürdürüyor. Tarım arazisi açmak için bitki örtüsünün yakılması ve El Nino hava olayının yağışları azaltması yangınların kontrol altına alınmasını zorlaştırıyor.
Yangınların mali faturası ağırlaşıyor
Resmi veriler, ağustos ve eylül aylarındaki yangın söndürme çalışmalarında 64 uçak ile 54 bin 394 personelin görev yaptığını ortaya koyuyor. Orman Bakanlığı verilerine göre ocak ve temmuz ayları arasında 202 bin hektardan fazla alan yangınlardan zarar gördü.
Ekonomik araştırmalar ise bu yıl yaşanan orman yangınlarının ülke ekonomisine maliyetinin yaklaşık 1,7 milyar doları bulabileceğini öngörüyor.